فقه تقنین از مهم‌ترین ارکان اداره جامعه در نظام سیاسی و به‌ویژه جمهوری اسلامی ایران به شمار می‌رود و می‌توان آن را یکی از ارکان اصلی فقه دولت دانست.
فقه تقنین از مهم‌ترین ارکان اداره جامعه در نظام سیاسی و به‌ویژه جمهوری اسلامی ایران به شمار می‌رود و می‌توان آن را یکی از ارکان اصلی فقه دولت دانست.

وی با بیان اینکه تقنین در کنار تشکیلات و کارگزاران، سه رکن اساسی تشکیل‌دهنده دولت را تشکیل می‌دهد، افزود: در حوزه فقه تقنین، مسائل متعددی از جمله ماهیت قانون، روش قانونگذاری، منابع قانون و نسبت قانون با شریعت و احکام فقهی مطرح است که باید به‌صورت دقیق مورد بررسی قرار گیرد.

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) ادامه داد: یکی از مسائل اساسی در نظام قانونگذاری جمهوری اسلامی ایران، چگونگی تقنین در چارچوب شریعت و احکام اسلامی است؛ موضوعی که در اصل چهارم قانون اساسی نیز بر آن تأکید شده و بر اساس آن، تمامی قوانین و مقررات باید مبتنی بر موازین اسلامی باشند.

حجت الاسلام والمسلمین مشکانی سبزواری با اشاره به محورهای این کرسی علمی ـ ترویجی بیان کرد: یکی از پرسش‌های مهم در این زمینه، چگونگی حضور موازین اسلامی در فرایند قانونگذاری و میزان تأثیرگذاری شریعت در شکل‌گیری و تدوین قوانین است؛ همچنین باید بررسی شود که نقش شریعت صرفاً به هدایت و جهت‌دهی قوانین محدود می‌شود یا اینکه قانونگذاری باید از ابتدا بر مبنای فقه و اجتهاد شکل بگیرد.

وی با اشاره به اهمیت بررسی نسبت مطابقت یا عدم مغایرت قوانین با شریعت تصریح کرد: چگونگی بهره‌گیری از فقه و اجتهاد در موضوعات جدید و نحوه حضور احکام شرعی در مراحل مختلف قانونگذاری از دیگر محورهای مهم این بحث است.


سه شنبه 19 آبان 1405 (6 روز قبل )
همایش ملی «قانون و قانون‌گذاری در منظومه فکری شهید آیت‌الله‌العظمی امام سید علی خامنه‌ای (قدس سره)» با هدف تبیین مبانی، اصول و الزامات قانون و قانون‌گذاری در منظومه فکری امام شهید و بررسی راه‌های ارتقای نظام تقنین کشور برگزار می‌شود. اهمیت این همایش از آن روست که کیفیت قانون‌گذاری، کارآمدی حکمرانی، تحقق عدالت و پیشرفت و پاسخ‌گویی نظام سیاسی، ارتباطی مستقیم با کیفیت قوانین و فرآیندهای تقنینی دارد. این رویداد با رویکردی علمی و آینده‌نگر، بنیادهای قانون‌گذاری، جایگاه و ساختار نهاد قانون‌گذار، فرآیندهای تقنین، حکمرانی آینده‌نگر و آسیب‌ها و الزامات تحول نظام قانون‌گذاری را بررسی می‌کند. این همایش در ادامه «همایش بین‌المللی حقوق ملت و آزادی‌های مشروع در منظومه فکری حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای» است که ۱۲ آذر ۱۴۰۴ برگزار شد و جمعی از اندیشمندان و حقوقدانان داخلی و خارجی در آن مشارکت داشتند.
مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی
پژوهشکده شورای نگهبان