پژوهشکده شورای نگهبان، با همکاری مؤسسه پژوهشی ـ فرهنگی انقلاب اسلامی و جمعی از دانشگاه‌ها و مراکز علمی و پژوهشی کشور، در سال ۱۴۰۴ نخستین همایش از سلسله‌همایش‌های «بازخوانی اندیشه حقوق اساسی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سید علی خامنه‌ای» را با عنوان «حقوق ملت و آزادی‌های مشروع در منظومه فکری حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سید علی خامنه‌ای» و در زمان حیات معظم‌له برگزار کرد. این همایش با هدف بازشناسی، تبیین و گسترش ادبیات علمی پیرامون مبانی، اصول و سازوکارهای حقوق اساسی در اندیشه ایشان شکل گرفت و کوشید بستری برای گفت‌وگوی علمی میان اندیشمندان، استادان و پژوهشگران این حوزه فراهم آورد.

استقبال گسترده مراکز علمی، دانشگاه‌ها و پژوهشگران از این رویداد، نشان داد که منظومه فکری حضرت آیت‌الله شهید سید علی خامنه‌ای در حوزه حقوق اساسی، از ظرفیت‌های گسترده و کمتر شناخته‌شده‌ای برای تولید ادبیات علمی، نظریه‌پردازی و ارائه الگوهای بومی حکمرانی برخوردار است؛ ظرفیتی که می‌تواند پشتوانه پژوهش‌های عمیق و میان‌رشته‌ای در عرصه‌های گوناگون حقوق عمومی قرار گیرد. پس از شهادت مظلومانه حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سید علی خامنه‌ای به دست رژیم جنایتکار ایالات متحده آمریکا و رژیم اشغالگر صهیونیستی، ضرورت بازخوانی، تبیین و صیانت از میراث فکری و حقوقی ایشان در عرصه حکمرانی و حقوق اساسی، اهمیتی دوچندان یافت. در چنین شرایطی، تبیین علمی اندیشه‌های آن امام شهید، افزون بر یک ضرورت پژوهشی، رسالتی علمی و تمدنی در راستای حفظ، تعمیق و انتقال منظومه فکری ایشان به نسل‌های آینده به شمار می‌آید.

بر همین اساس، پژوهشکده شورای نگهبان در تداوم این مسیر، دومین همایش خود را به موضوع «قانون و قانون‌گذاری در منظومه فکری حضرت آیت‌الله شهید سیدعلی خامنه‌ای» اختصاص داده است. از آنجا که قانون‌گذاری یکی از ستون‌های استوار حقوق اساسی و از کلیدی‌ترین ارکان تحقق حکمرانی مطلوب در نگاه ایشان به شمار می‌رود، بررسی جامعِ الزامات و اهداف تقنین در این مکتب فکری، می‌تواند مسیر گشایش افق‌های تازه را در نظام قانون‌گذاری و مطالعات حقوقی معاصر هموار سازد.

این همایش با همیاری نهادهای علمی، پژوهشی و دانشگاهی کشور برگزار می‌شود و می‌کوشد با گردهم‌آوریِ استادان، پژوهشگران، سیاست‌گذاران و صاحب‌نظران، بستر شایسته‌ای را برای تولید ادبیات علمی، نظریه‌پردازی و دستیابی به راهکارهای کاربردی در عرصه قانون و قانون‌گذاری بر پایه اندیشه ایشان فراهم آورد.

ضرورت‌ همایش

1. بازتولید ادبیات حقوق عمومی بر پایه اندیشه امام شهید
2. استخراج و تبیین منظومه تقنینی امام شهید به‌عنوان یک نیاز علمی و ملی
3. بازخوانی منظومه فکری امام شهید در حوزه قانون و قانون‌گذاری با توجه به جایگاه ایشان به‌عنوان فقیه حکمران
4. بازطراحی نظام قانون‌گذاری جمهوری اسلامی ایران بر پایه اندیشه امام شهید
5. بازخوانی مجموعه‌ی توصیه‌ها و ارشادات و سیره عملی امام شهید در حوزه قانون و قانونگذاری به عنوان مبانی اصلاح و ارتقاء حکمرانی تقنینی
6. جایگاه و اهمیت قانون و قانون‌گذاری به عنوان زیربنای اداره مطلوب کشور
7. جایگاه اندیشه تقنینی امام شهید به‌عنوان پیش‌نیاز تحول نظام قانون‌گذاری
8. وجود آسیب‌ها و چالش‌های نظام تقنین و ضرورت بازاندیشی در قانون‌گذاری

اهداف همایش

1. تبیین، استخراج و نظام‌مند کردن منظومه فکری حضرت آیت‌الله العظمی شهید سید علی خامنه‌ای در حوزه قانون و قانون‌گذاری
2. توسعه ادبیات علمی و نظریه‌پردازی در حوزه قانون و قانون‌گذاری مبتنی بر مبانی اسلامی و اندیشه امام شهید و تقویت رویکرد بومی در این حوزه
3. شناسایی، تحلیل و آسیب‌شناسی چالش‌های نظام قانون‌گذاری جمهوری اسلامی ایران و ارائه راهکارهای علمی برای ارتقای کیفیت، کارآمدی و انسجام نظام تقنین مبتنی بر منظومه فکری امام شهید
4. تبیین اصول، الزامات و سازوکارهای قانون‌گذاری مطلوب در چارچوب حکمرانی اسلامی با بهره‌گیری از اندیشه، سیره و رهنمودهای امام شهید

  تقویت تعامل و هم‌افزایی میان اندیشمندان، نهادهای علمی و مراجع قانون‌گذاری کشور به منظور تولید دانش، ارائه الگوهای سیاستی و پشتیبانی علمی از تحول نظام قانون‌گذاری جمهوری اسلامی ایران